Lichaam, ziel en geest – hoe werkt dat eigenlijk?

In TransScripts by Wim van Dam

Wat is een ziel, en hoe onderscheidt dat zich van geest? Een lichaam is nog tot daar aan toe, dat zien we. Maar wat is dan de ziel? Snel gezegd: de ziel is de totaliteit van onze ervaringen, zowel fysiek, emotioneel als mentaal. Daar horen dus ook verwachtingen bij, die op de toekomst zijn gericht.

Geest daarentegen is niet tijdsbepaald, maar is dat gedeelte van ons bewustzijn dat in de ‘al-Tijd’ leeft. Of vol-ledig in het hier en nu, het is maar hoe je het bekijkt. Door een mix van die belevingen, het tijdsbepaalde en het onbepaalde, blijkt dat we ervaringen kunnen hebben waarbij we de ‘de tijd verliezen’, of waarbij de tijd kruipt of vliegt.

Om de verwarring die je nu misschien toch voelt opkomen weer tot bedaren te brengen, volgt nu een wat systematischer aanpak.

Als mens verbind je je met een fysiek lichaam. Je doet ervaringen op. Deze ervaringen hebben een bepaalde emotionele en mentale inhoud die we in ons bewustzijn, meestentijds onbewust, meenemen. Die ervaringen worden her-inner-ingen als we ze weer bewust ophalen. Je zou kunnen zeggen dat we ze buiten ons dagbewustzijn plaatsen. Ze oefenen echter wel vaak (grote) invloed uit op ons gedrag. Als je bijvoorbeeld een keer ontzettend ziek bent geworden van vis, kun je alleen al bij de her-inner-ing aan vis weer misselijk worden. Dit geldt net zo goed voor positieve zaken, en ook voor allerlei inprentingen uit de opvoeding. Deze ervaringen werken dus vanuit het verleden in ons door en bepalen tot op zekere hoogte ons toekomstig handelen.

Tegelijk ontwikkelen we langzaam maar zeker ook een besef van onze wensen en verwachtingen. We hopen dat in de toekomst er goede dingen gebeuren, maar soms geloven we niet in onszelf of de omstandigheden, en zien we de toekomst somber in. Zoals we ook wel eens zeggen: de dag kwam steeds naderbij waarop Jan examen moest doen. Of: de deadline nadert met rasse schreden. De toekomst lijkt een tijdsaspect, een tijdsstroom, in zich te dragen dat eerder naar ons toekomt, dan dat wij er zelf naartoe bewegen.

Dus we hebben het verleden waarin we herinneringen, ervaringen hebben die een invloed uitoefenen vanuit het verleden naar de toekomst, en we hebben beelden en verwachtingen van de toekomst zoals die op ons afkomt. Die twee tijdstromen, beeldinhouden met een lading, botsen in onze ziel, in onze ervaringswereld op elkaar  en creëren daarmee een ervaring van het heden: ons gevoel.

Bijvoorbeeld: ik heb al zes pogingen gedaan om te gaan hardlopen, maar dat is steeds mislukt. Mijn beeldervaring in het verleden is er één van een hardloper die stilstaat en de schouders laat hangen. Toch projecteer ik een zevende poging in de toekomst, waarin ik mijzelf lekker zie hardlopen en waarin ik in goede conditie ben. Die twee beelden botsen met elkaar en geven mij het gevoel dat het toch niet gaat lukken… als die beeldervaring van het verleden sterker is dan die van de toekomst.

Het belangrijke psychologische inzicht hier is dat als de beelden van het verleden minder lading (bv. teleurstelling) bevatten dan die van de toekomst (bv. een sterk gevoel van voldoening na het hardlopen), dat in het gevoel het sterkste beeld/gevoel ‘wint’. En ik begin met de 7e poging.

Lichaam-ziel-en-geest-hoe-werkt-dat-eigenlijk

Tot nu toe behandelden we 3 aspecten: heel kort het lichaam, ofwel de fysieke wereld. Zojuist bespraken we de ervaringswereld van de ziel, en nu komen we aan bij de geest. Dit is het aspect in ons waarover we spreken als we ‘Ik’ zeggen. Het is dat aspect van ons wezen dat onszelf observeert, dat kan spreken van het hebben van gedachten, van gevoelens, van willen, van een lichaam.

Ego en Hoger Zelf

Ons hoger Zelf, ons Ik is iets anders dan het ego. Het ego is dat aspect van het bewustzijn dat zegt: ‘Maar je had het recht om dat te zeggen!’. Het ego is dat deel van de persoonlijkheid (persona betekent overigens ‘masker’) dat zegt: ‘Ik ben jou’ en niet  ‘Ik ben ik’. Het ego is dat wat we creëren, door middel van die beelden naar aanleiding van ervaringen, en daarmee zelf ‘hebben’ weer, waarin onze driften, verlangens, gevoelens en emoties zitten. Het ego bevindt zich dus op het grensgebied van de materiële en innerlijke zielswereld.

Het hoger Zelf staat daar boven en beschouwt het hele palet aan ervaringen in alle rust, neutraal, als een waarnemer. In het hoger Zelf bevindt zich ook ons oordeelsvermogen, in de zin dat vanuit de fundamentele aard van de menselijke natuur, liefdevol, wijs, moedig, geobserveerd wordt en heel helder een conclusie wordt getrokken over de acties van de ziel en het ego: we weten eigen-lijk wel of we goed bezig zijn of niet, zeker achteraf.

Hoe helpt dit jou?

Deze inzichten brengen een aantal belangrijke mogelijkheden met zich mee: we kunnen onze ervaringen ‘prettiger’ maken, door te werken aan één of meerdere van de vier invalshoeken: aan de beelden met hun lading van het verleden, bijvoorbeeld traumaverwerking als het heel erg is; of aan de beelden van de toekomst door ze veel lading en gevoel mee te geven; aan onze fysieke omgeving, door bijvoorbeeld om te gaan met inspirerende mensen; en aan ons Hoger Zelf door onszelf goed te beschouwen en ons oordeelsvermogen, ons heldere zien, te versterken.

Als je vragen hebt hoe je dit kunt verder kunt aanpakken: check www.ctpl.nl .

Deel dit bericht